Voedseltekort, onveiligheid en droogte. Veertig hulporganisaties vragen dringend aandacht voor de crisis in Somalië. De VN-veiligheidsraad praat over het sturen van 27.000 VN-troepen naar het door oorlog verscheurde land. De hulporganisaties willen snel actie zien: “De wereld heeft te lang de ogen gesloten voor de nood van de gewone Somaliërs.”
Twintigduizend mensen verlaten elke maand Mogadishu. Ze ontvluchten de hoofdstad vanwege de gevechten tussen islamistische opstandelingen en het regeringsleger, gesteund door Ethiopische troepen. Sinds 1991, toen dictator Siad Barre vluchtte, wordt Somalië geregeerd door chaos en wetteloosheid.
Krijgsheren, islamistische milities, regeringsleger en buitenlandse troepen strijden om de macht. De overgangsregering, die slechts enkele straten in Mogadishu onder controle heeft, kan de burgers geen bescherming bieden. Een miljoen mensen zoekt daarom een veilig heenkomen in geïmproviseerde vluchtelingenkampen, zegt Bea Spadacini van de internationale hulporganisatie Care: “Vlakbij Mogadishu wonen zo’n 250.000 ontheemden onder de bomen. Ze hebben te weinig brandhout om op te koken. Het wordt ook steeds moeilijker om aan eten te komen, helemaal nu er een droogte dreigt.”
Weinig oog voor Somalië
Twee miljoen mensen zijn volledig afhankelijk van hulp om te overleven. Voor hulpverleners wordt het steeds lastiger om hun werk goed te doen. De internationale staf opereert om veiligheidsredenen vanuit buurland Kenia. De Somalische hulpverleners moeten dagelijks onderhandelen bij de vierhonderd checkpoints in het land. Ze staan onder grote druk, zegt Spadacini: “Een van mijn collega’s verloor twee dochters toen ze de oversteek naar Jemen probeerden te maken om de ellende in Somalië te ontvluchten.” De internationale gemeenschap heeft volgens haar weinig oog voor Somalië: “Zodra er een crisis is in Kenia, heeft niemand het meer over Somalië.”
Internationaal recht
Ook Leslie Laskow van Human Rights Watch stoort zich aan het gebrek aan aandacht voor de mensenrechtenschendingen in het land. De VN-veiligheidsraad heeft het tot nu toe alleen maar gehad over een politieke oplossing. Volgens Laskow wil een aantal permanente leden van de Veiligheidsraad zoals de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk niet erkennen dat alle betrokken partijen in het land de mensenrechten schenden. Zij hebben sterke banden met Ethiopië en beweren dat de situatie niet is verslechterd. Deze houding heeft volgens de mensenrechtenactivist grote gevolgen: “De indruk wordt gewekt dat het internationaal recht ook niet van toepassing is, omdat er geen sterke regering is in Somalië.”
De Veiligheidsraad heeft een belangrijke rol te spelen: “De leden moeten uitdragen dat mensen die verantwoordelijk zijn voor mensenrechtenschendingen zullen worden gestraft.”
Human Rights Watch wil verder dat de Veiligheidsraad een commissie instelt die de misstanden in Somalië onderzoekt. VN-troepen sturen heeft volgens Laskow alleen zin als expliciet in hun mandaat staat dat ze de Somalische burgers moeten beschermen. “De Veiligheidsraad moet eerst maar eens beginnen met een oproep aan de strijdende partijen te stoppen met geweld en te erkennen dat de mensenrechten op grote schaal worden geschonden.”
© Radio Nederland Wereldomroep, Pieternel Gruppen, 27.03.08
Filed under: Actualiteit | getagged: Ethiopië, Mogadishu, Somalië, transitieregering, VN
